⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 746
शब्द:
Simple Meaning:
चल (गतिमान, हालचाल करणारा) यापासून; "जो गतिशील आणि सतत क्रियाशील आहे" - हा परिपूर्ण विरोधाभास आहे: तो एकाच वेळी पूर्णतः स्थिर (अचल) आणि पूर्णतः गतिमान (चल) आहे; विश्वातील स्थैर्य आणि गती ही दोन्ही त्याचीच अभिव्यक्ती आहेत. हा विरोधाभास — तो एकाच वेळी पूर्णतः स्थिर (अचल) आणि सतत गतिशील (चल) आहे — हे वेदान्तातील त्या दैवी रहस्याचे प्रकटीकरण आहे जे स्थैर्य आणि गती या द्वंद्वांच्या पलीकडे आहे।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
आध्यात्मिक अर्थ मुण्डक उपनिषदातील एका वृक्षावर बसलेल्या दोन पक्ष्यांची प्रतिमा — एक हालचाल करणारा (फळे भक्षण करणारा) आणि दुसरा स्थिर (केवळ साक्षीभावाने पाहणारा) — हा विरोधाभास सुंदररीत्या व्यक्त करते. विष्णू हा एकाच वेळी स्थिर साक्षी (अचल) आणि सर्व क्रियांमध्ये कार्यरत असलेली गतिमान जीवनशक्ती (चल) आहे. अंतऱ्यामी (आतील नियंत्रक) म्हणून तो प्रत्येक जीवामध्ये कार्यरत असतो, आणि तरीही आपल्या पारमार्थिक स्वरूपात पूर्णतः अचल राहतो। पुराणातील संदर्भ भागवत पुराणातील अवतारतत्त्व हे ‘चल’ या स्वरूपाचे सर्वोच्च प्रकटीकरण आहे — वैश्विक आवश्यकतेच्या प्रतिसादात विष्णूचे सृष्टीमध्ये दैवी कर्ता म्हणून अवतरण. प्रत्येक अवतार हा दैवी ‘चल’ आहे — अचल परमसत्याचे काळ आणि रूपांच्या जगात कृपापूर्वक प्रवेश करून जीवांच्या मुक्तीसाठी कार्य करणे।
विवेचन:
जो सर्वत्र गतीमान आहे, तो चलः. सृष्टीतील प्रत्येक हालचाल, परिवर्तन आणि प्रवाह यांत त्याचीच शक्ती कार्यरत असते. स्थिर असूनही गतिरूपाने प्रकट होणारे त्याचे हे अद्भुत स्वरूप आहे.
अर्थ:
गतिशील
English Meaning
Meaning:
Om Chalaya Namah।