⬅ Previous श्लोक
Next श्लोक ➡
श्लोक - नाम क्रमांक: 774
शब्द:
Simple Meaning:
पुनः आलेले नाव; निवृत्ती = मागे घेणे / विरक्ती आणि आत्मा = स्व. "ज्याचा आत्मा अंतर्मुख आहे, पूर्णतः अलिप्त आहे" — हे तिसऱ्यांदा येते, जेणेकरून तो ज्या संपूर्ण सृष्टीचे पालन करतो, तिच्यापासून त्याची परिपूर्ण अंतर्गत अलिप्तता अधोरेखित होते।
Mythology / Philosophy / Spiritual:
आध्यात्मिक अर्थ भगवद्गीता (३.२२-२४) मध्ये विष्णू स्वतःच्या निवृत्तात्मा स्वरूपाचे स्पष्टीकरण देतो: "असे काहीही नाही जे मी प्राप्त केलेले नाही, असे काहीही नाही जे मला प्राप्त करायचे आहे — तरीसुद्धा मी अखंड कर्म करीत असतो... जर मी कर्म केले नाही, तर हे सर्व लोक नष्ट होतील." विष्णू पूर्णतः आसक्तीपासून मुक्त अवस्थेत कर्म करतो — वैश्विक प्रवृत्ती (क्रियाशीलता) मध्ये संलग्न असतानाही तो निवृत्तीचा सर्वोच्च आचरणकर्ता आहे। पुराणातील संदर्भ भागवत पुराणातील अनंत-शयन अवस्थेतील विष्णूचे वर्णन — जो वैश्विक महासागरात पूर्ण निवृत्ती अवस्थेत विश्रांती घेत आहे, जरी संपूर्ण विश्व त्याच्या भोवती गतिशील असले तरी — हे निवृत्तात्मा स्वरूपाचे दृश्य प्रतीक आहे। आपल्या परमस्वरूपात तो पूर्णतः अलिप्त आणि निवृत्त आहे, जरी त्याची शक्ती संपूर्ण सृष्टीचे पालन करत असली तरी।
विवेचन:
ज्याचे मन विषयभोगांपासून पूर्ण निवृत्त आहे, तो निवृत्तात्मा. तो संसारात कार्य करतो, पण त्याच्याशी आसक्त होत नाही. पूर्ण वैराग्य आणि आत्मस्थिती यांचे हे दैवी उदाहरण आहे.
अर्थ:
स्थिर आणि शांत मन असलेला
English Meaning
Meaning:
Om Anivrittatmane Namah।